Czy zastanawialiśmy się kiedyś, skąd nasza planeta czerpie energię? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwali uczniowie klasy 2., należący do koła naukowego „Jabłuszka” w ramach projektu edukacyjnego „Skąd Ziemia bierze siłę?”, którego celem było odkrywanie naturalnych źródeł energii oraz zrozumienie, w jaki sposób człowiek może je wykorzystywać. Projekt stanowi kolejny etap w realizacji programu „Być jak Ignacy”.
Głównym założeniem projektu było rozwijanie ciekawości poznawczej i zainteresowań przyrodniczych uczniów. W trakcie realizacji działań uczestnicy uczyli się prowadzenia prostych badań i obserwacji, a także poznawali odnawialne źródła energii, takie jak wiatr, woda i słońce. Istotnym elementem była również praca zespołowa oraz doskonalenie umiejętności konstruowania prostych modeli technicznych. Projekt sprzyjał także kształtowaniu postaw proekologicznych i odpowiedzialności za środowisko naturalne.
Uczniowie rozpoczęli pracę od postawienia kluczowych pytań:
• Skąd pochodzi energia na Ziemi?
• Czy wiatr, woda i słońce są jej źródłami?
• W jaki sposób człowiek może wykorzystywać energię przyrody?
• Czy możliwe jest samodzielne stworzenie urządzeń wykorzystujących naturalne źródła energii?
Na podstawie wcześniejszych doświadczeń i dostępnych materiałów uczniowie sformułowali hipotezę: Ziemia posiada naturalne źródła energii, takie jak wiatr, woda i słońce, które mogą być wykorzystywane przez człowieka do wykonywania pracy i wytwarzania energii. Hipoteza została wybrana wspólnie w toku dyskusji jako możliwa do sprawdzenia poprzez działania praktyczne.
Projekt został zrealizowany metodą projektu, uzupełnioną o różnorodne działania:
• obserwacje w terenie, podczas których uczniowie analizowali wpływ wiatru, wody i promieni słonecznych,
• pracę z materiałami źródłowymi dostępnymi w bibliotece szkolnej,
• działania konstrukcyjne – uczniowie wykonali modele wiatraka, koła wodnego oraz panelu słonecznego z materiałów wtórnych,
• eksperyment chemiczny – „wulkan” z wykorzystaniem sody oczyszczonej i octu, który pozwolił zaobserwować uwalnianie energii w wyniku reakcji chemicznej.
Przeprowadzone działania potwierdziły postawioną hipotezę. Uczniowie zaobserwowali, że siły przyrody rzeczywiście stanowią źródło energii – wiatr wprawiał w ruch wykonane wiatraki, woda napędzała koło wodne, a słońce zostało wskazane jako istotne źródło energii. Eksperyment chemiczny pokazał natomiast, że energia może być uwalniana również w wyniku reakcji zachodzących w przyrodzie.
Zwieńczeniem projektu było wykonanie makiety ekogospodarstwa, w której wykorzystano przygotowane wcześniej modele. Uczniowie zaprezentowali swoje prace młodszym kolegom, dzieląc się wiedzą i rozwijając umiejętności komunikacyjne.
Projekt „Ziemia ma moc” pokazał, że nauka poprzez działanie jest nie tylko skuteczna, ale również inspirująca. Uczniowie nie tylko zdobyli wiedzę, ale także przekonali się, że każdy z nas może korzystać z energii natury w sposób świadomy i odpowiedzialny.